Bài tập chuyên đề sự điện li Hóa học lớp 11

16:35 21/09/2016

Sự điện li là một trong chuyên đề Hóa lớp 11 được khai thác trong đề thi đại học. Các khái niệm, công thức xoay quanh hằng số điện li hay độ điện li sẽ xuất hiện rất nhiều trong bài thi.

Sự điện li

sự điện li

Tóm tắt Lý thuyết

Sự điện li là gì?

  • Sự điện li là quá trình phân li các chất trong nước ra ion.
  • Chất điện li là những chất khi tan trong nước phân li ra ion, dung dịch tạo thành dẫn được điện. Axit, bazơ, muối là những chất điện li.
  • Độ điện li ($\alpha $ ) của chất điện lilà tỉ số giữa số phân tử phân li ra ion (n) trên tổng số phâ tử hòa tan (${n_o}$ )

$\alpha = \frac{n}{{{n_o}}}$ hay $\alpha  = \,\frac{{{C_{phan\,li}}}}{{{C_{ban\,dau}}}}$

 

Chú ý: Khi pha loãng dung dịch độ điện li $\alpha $ sẽ tăng

  • Phân loại chất điện li

Chất điện li mạnh

Chất điện li yếu

  • Là những chất khi tan trong nước phân li hoàn toàn thành ion.
  • Độ điện li$\alpha  = 1$
  • Gồm các axit mạnh, bazơ mạnh và muối tan
  • Trong phương trình chất điện li mạnh ta sử dụng mũi tên 1 chiều “ $ \to $ ”
  • Là chất khi tan trong nước phân li một phần thành ion.
  • Độ điện li $0 < \alpha  < 1$
  • Gồm các axit yếu, bazơyếu và muối ít tan.
  • Trong phương trình chất điện li yếu ta sử dụng mũi tên 2 chiều “ ”

 

Axit, bazơ, muối

  • Theo quan điểm của A- rê- ni- ut

Axit

Bazơ

Chất lưỡng tính

  • Là những chất khi tan trong nước phân li ra ${H^ + }$

VD:$HCl\, \to \,\,{H^ + }\, + \,C{l^ - }$

 

  • Là những chất khi tan trong nước phân li ra ion $O{H^ - }$

VD:

$Ba{(OH)_2}\, \to \,B{a^{2 + }}\, + \,2O{H^ - }$

  • Là những hiđroxit khi tan trong nước phân li ra ${H^ + }$ và $O{H^ - }$

VD:$Zn{(OH)_2}\,$là hiđroxit lưỡng tính.

 

  • Theo quan điểm của Bronstet

Axit

Bazơ

Chất lưỡng tính

  • Là những chất có khả năng nhường proton (${H^ + }$ )
  • Là những chất có khả năng nhận proton (${H^ + }$ )
  • Là những chất có cả khả năng nhường và nhận proton (${H^ + }$ )
  • Các axit theo quan điểm của A- rê- ni- ut.
  • Các cation của kim loại trung bình và yếu: $M{g^{2 + }},\,\,A{l^{3 + }},\,Z{n^{2 + }},\,N{H_4}^ + ,...$
  • Các bazơ theo quan điểm của A- rê- ni- ut.
  • Các anion gốc axit trung bình và yếu như: ${S^{2 - }},\,C{O_3}^{2 - },\,P{O_4}^{3 - },\,C{H_3}CO{O^ - },...$
  •  
  • Các hiđroxit lưỡng tính: $Al{(OH)_3},\,Zn{(OH)_2},...$
  • Các anion của axit yếu còn chứa hiđro: $HC{O_3}^ - ,\,H{S^ - },\,HP{O_4}^{2 - },...$
  • Muối: ${(N{H_4})_2}C{O_3},...$

 

  • Hằng số điện li, hằng số phân li axit, hằng số phân li bazơ

Hằng số điện li

- Hằng số điện li áp dụng cho sự phân li của chất điện li yếu

- Với chất điện li yếu có công thức dạng ${A_a}{B_b}$  có sự phân li trong dung dịch:

AaBb ⇔ aAn+ + bBm-

Khi đó ta có công thức tính hằng số điện li như sau

 

$K = \frac{{{{\left[ {{A^{n + }}} \right]}^a}.{{\left[ {{B^{m + }}} \right]}^b}}}{{\left[ {{A_a}{B_b}} \right]}}$

$\left[ {{A^{n + }}} \right]$là nồng độ của ${A^{n + }}$ tại trạng thái cân bằng

$\left[ {{B^{m + }}} \right]$là nồng  độ của ${B^{m + }}$tại trạng thái cân bằng

$\left[ {{A_a}{B_b}} \right]$là nồng độ của ${A_a}{B_b}$tại trạng thái cân bằng

a.n= b.m

- Hằng số phân li axit phụ thuộc vào: bản chất của chát điện li, nhiệt độ, dung môi.

- Cân bằng điện li tuân theo nguyên lí chuyển dịch cân bằng Lơ Sa- tơ- li- ê.

Hằng số phân li axit, hằng số phân li bazơ

Hằng số phân li axit

Hằng số phân li bazơ

  • Tính tương tự như hằng số điện li của các chất điện li yếu thông thường.
  • ${K_a}$ là hằng số phân li axit.
  • Giá trị ${K_a}$ phụ thuộc vào bản chất của axit và nhiệt độ.
  • ${K_a}$càng lớn, lực axit càng mạnh
  •  

 

\[{K_a} = \,\,\frac{{\left[ {{H^ + }} \right].\,\left[ {{\rm{CO}}{{\rm{O}}^ - }} \right]}}{{\left[ {C{H_3}{\rm{COOH}}} \right]}}\]

  • Tính tương tự như hằng số điện li của các chất điện li yếu thông thường.
  • ${K_b}$là hằng số phân li bazơ.
  • Giá trị ${K_b}$ phụ thuộc vào bản chất bazơ và nhiệt độ.
  • ${K_b}$càng lớn, lực  bazơ càng mạnh.

VD:

 

 

Mối quan hệ giữa hằng số điện li  (K) và độ điện li ($\alpha $)

Xét cất điện li yếu HA có nồng độ ban đầu là ${C_o}\,(M)$ và độ điện li $\alpha $.

Phương trình điện li

 

Nồng độ ban đầu

        ${C_o}$          0          0

Nồng độ phân li

         C          C          C

Nồng độ cân bằng

      $({C_o}\,\, - \,\,C)$     C          C

 

Có :       $\alpha \, = \,\frac{C}{{{C_O}}}\,\, \to \,C = \,\,{C_o}\,.\,\alpha $

Mặt khác:  \[K = \,\,\frac{{\left[ {{H^ + }} \right].\,\left[ {{A^ - }} \right]}}{{\left[ {{\rm{HA}}} \right]}}\, = \,\frac{{C\,.\,{C_o}}}{{{C_o}\, - \,C}} = \,\frac{{{C_o}.\,{\alpha ^2}}}{{1\, - \,\alpha }}\]

Do đó: $K = \,{C_o}\,.\,\frac{{{\alpha ^2}}}{{1\, - \,\alpha }}$ Nếu $\alpha \,\, \ll \,\,1$ thì $1 - \,\alpha \, \approx \,1\, \to \,\,K\, = \,\,{C_o}.\,{\alpha ^2}$

Như vậy là chúng ta đã điểm qua một sô lý thuyết liên quan đến định nghĩa sự điện li cũng như Axit, Bazo và Muối. Phần lí thuyết giải thích rõ hơn về Muối, cách tính số Ion hay pH, đặc điểm của chất tan hay chất kết tủa sẽ được trình bày ở dưới đây:

Bài tập tự luyện

Dưới đây sẽ là 1 số bài tập sự điện li có thể được khai thác trong đề thi đại học, nắm chắc kiến thức để xử lý hết 10 bài tập này không phải điều dễ dàng đâu nhé.

Đề thi THPT quốc gia môn Hóa sẽ trải đều các dạng bài tập từ lớp 11 đến lớp 12, thậm chí là lớp 10. Bởi vậy, việc luyện tập và nắm chắc kiến thức từng chuyên đề sẽ là rất quan trọng. Nếu bài tập chuyên đề kể trên còn chưa đủ, Lize còn 1 kho bài tập khổng lồ cho các em khai phá đó.

Share bài viết

Từ khoá

Có thể em cần biết?

Tên bài giảng

Bài giảng về "Tên bài giảng" - Thầy/Cô "Tên thầy/cô dạy khóa học"

Nhận thêm bài tập và hướng dẫn giải bài tập Miễn phí từ Lize nhé!

Đăng ký thành viên Lize để nhận các bài tập và hướng dẫn giải bài tập từ thầy cô Lize nhé.

X