Cấu trúc, chức năng ADN và quá trình nhân đôi ADN

15:54 05/08/2016

Các dạng bài tập về Cấu trúc, chức năng ADN và quá trình nhân đôi ADN trong chương trình sinh học lớp 12 là những dạng bài không thể tránh khỏi, ít nhiều chúng ra cũng sẽ gặp những bài về chủ đề này. Cùng tìm hiểu lý thuyết và hướng dẫn giải bài tập về phần này nhé.

Hướng dẫn giải bài tập Cấu trúc, chức năng ADN và quá trình nhân đôi ADN

Lý thuyết Cấu trúc, chức năng ADN và quá trình nhân đôi ADN

Cấu tạo của ADN

ADN được cấu tạo từ năm nguyên tố hóa học là C, H, O, P, N

ADN là loại phân tử lớn (đại phân tử), có cấu trúc đa phân, bao gồm nhiều đơn phân là nuclêôtit gồm. Mỗi 

nuclêôtit gồm đường Đêôixiribooluzơ, Axit phôtphoric, một trong 4 loại bazơ nitơ (A, T, G, X), trong đó A, G có kích thước lớn, T, X có kích thước bé hơn.

Cấu trúc của ADN

Cấu trúc của ADN: ADN là 1 chuỗi xoắn kép gồm 2 mạch pôlinuclêôtit xoắn đều quanh một trục theo chiều từ trái sang phải. Một vòng xoắn có: 10 cặp nuclêôtit dài 34 Ăngstrôn, đường kính 20 Ăngstrôn.

  • Liên kết trong một mạch đơn nhờ liên kết hóa trị giữa phôtphoric và nuclêôtit với đường C5 của nuclêôtit tiếp theo.
  • Liên kết giữa hai mạch đơn nhờ mối liên kết ngang (liên kết hyđrô) giữa một cặp bazơ nitric đứng đối diện theo nguyên tắc bổ sung (A liên kết với T bằng 2 liên kết hyđrô hay ngược lại; G liên kết với X bằng 3 liên kết hyđrô hay ngược lại).
  • Hệ quả của nguyên tắc bổ sung: Nếu biết được trình tự sắp xếp của các nuclêôtit trong một mạch đơn này thì có thể suy ra trình tự sắp xếp của mạch còn lại. Trong phân tử ADN, tỷ số (A+T)/(G+X) là hằng số nhất định đặc trưng cho mỗi loài.

Chức năng của ADN

Chức năng của ADN là lưu chữ, bảo quản và truyền đạt thông tin di truyền về cấu trúc và toàn bộ các loại prôtêin của cơ thể sinh vật, do đó quy định tính trạng của cơ thể sinh vật.

Quá trình nhân đôi ADN

Vị trí – thời điểm: diễn ra trong NST, ngay trước khi tế bào bước vào giai đoạn phân chia. 

Quá trình nhân đôi ADN gồm 3 bước:

Bước 1. Tháo xoắn phân tử ADN

+ Nhờ tổ hợp các enzym và protein (enzym duỗi xoắn và enzym cắt liên kết hydro giữa các bazơ nitơ, các protein bám mạch đơn), trên mỗi phễu tái bản, 2 mạch đơn của phân tử ADN tách dần nhau tạo nên chạc tái bản hình chữ Y và để lộ ra 2 mạch khuôn.

Bước 2. Tổng hợp các mạch ADN mới

+ Trên mạch khuôn  3’→ 5’, enzym  primase tổng hợp 1 đoạn mồi ngắn (ARN) bổ sung với mạch gốc, để cho ADN – polymerase bám vào và xúc tác hình thành mạch đơn mới theo chiều 5’→ 3’. Các nucleotit của môi trường nội bào liên kết với mạch làm khuôn theo nguyên tắc bổ sung (A-T, G-X). Vì vậy, trên mạch khuôn 3’→ 5’, mạch mới có chiều 5’→ 3’được tổng hợp liên tục, gọi là mạch ra trước (mạch dẫn đầu).

+ Trên mạch khuôn 5’→ 3’, mạch mới được tổng hợp gián đoạn tạo nên các đoạn ngắn ngược với chiều phát triển của chạc tái bản (gọi là đoạn Okazaki, có chiều 5’→ 3’). Mỗi đoạn Okazaki cũng cần 1 đoạn mồi. Sau đó các đoạn mồi được loại bỏ và thay vào bằng đoạn trình tự nucleotit, các đoạn Okazaki được nối lại với nhau nhờ enzym nối Ligase, mạch này gọi là mạch ra sau. Đây gọi là nguyên tắc nửa gián đoạn.

Bước 3. Hai phân tử ADN được tạo thành

+ Các mạch mới tổng hợp đến đâu thì 2 mạch đơn xoắn đến đó, tạo thành phân tử ADN con, trong đó một mạch mới được tổng hợp, còn mạch kia là của ADN ban đầu, đây gọi là nguyên tắc bán bảo tồn.  Từ một ADN mẹ tạo ra 2 ADN con, giống hệt nhau và giống ban đầu. 

+ Ở sinh vật nhân sơ, mỗi phân tử ADN là một đơn vị tái bản, khi tái bản tạo nên hai phễu tái bản. Đối với sinh vật nhân chuẩn, mỗi ADN gồm nhiều đơn vị tái bản.

Đó là toàn bộ Quá trình nhân đôi ADN. 

Tải về Lý thuyết về Cấu trúc, chức năng ADN và quá trình nhân đôi ADN Sinh học 12 ở dưới:

 

Bài tập và lời giải

Sinh học sẽ nằm trong tổ hợp môn Khoa Học Tự Nhiên trong năm 2017. Tuy nhiên, điểm môn Sinh học vẫn có thể được tính riêng để phục vụ việc xét tuyển Đại Học - Cao Đẳng, vậy nên không thể lờ là đâu nhé. Nếu lượng bài tập ở trên là hơi ít, Lize còn 1 kho bài tập đề thi khổng lồ cho các em xử lý đó:

Với hệ thống lý thuyết đầy đủ về Cấu trúc, chức năng ADN và quá trình nhân đôi ADN cùng với các bài tập cụ thể kèm lời giải chi tiết, chúng tôi mong rằng sẽ hỗ trợ các bạn hiểu và làm thành thạo các bài tập về phần này.

Share bài viết

Từ khoá

Khóa Ôn thi THPT Quốc Gia môn Tiếng Anh

Tạ Thanh Hiền

Học phí: 499K

Có thể em cần biết?

Tên bài giảng

Bài giảng về "Tên bài giảng" - Thầy/Cô "Tên thầy/cô dạy khóa học"

Nhận thêm nhiều Tài liệu ôn thi thật bổ ích nữa từ Lize nhé.

Đăng ký thành viên Lize để nhận các Tài liệu khác khi Lize cập nhật nhé.

X