Hướng dẫn giải bài tập về đột biến cấu trúc NST

14:02 21/09/2016

Đột biến cấu trúc NST có 4 dạng chính là Mất đoạn, Lặp đoạn, Đảo đoạn và Chuyển đoạn. Tác nhân chính gây nên đột biến là NST khi đang nhân đôi hoặc tiếp hợp trao đổi chéo. Bài tập về đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể cũng sẽ chỉ xoay quanh các kiến thức này.

Đột biến cấu trúc NST

đột biến cấu trúc nst

Kiến thức cần nhớ

Trong Bảng dưới đây sẽ đề cập tới khái niệm, hậu quả, ví dụ và một số ứng dụng của từng dạng đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.

Dạng đột biến

Khái niệm

Hậu quả

Ví dụ

Ứng dụng - Ý nghĩa

Mất đoạn

- Sự rơi rụng từng đoạn NST, làm giảm số lượng gen trên đó.

- Làm mất vật chất di truyền hoặc làm hỏng gen → giảm sức sống của thể đột biến hoặc gây chết.

- Mất đoạn nhỏ có thể không ảnh hưởng đến sức sống.

- Mất đoạn NST cặp số 5: hội chứng tiếng mèo kêu.

- Mất đoạn NST cặp số 21 hoặc 22: ung thư máu.

- Loại bỏ gen xấu ra khỏi quần thể.

- Xác định vị trí của gen trên NST.

Lặp đoạn

- Một đoạn NST được lặp lại một hay nhiều lần làm tăng lượng gen trên đó.

- Làm tăng lượng vật chất di truyền.

- Làm thay đổi cường độ biểu hiện của tính trạng.

- Ít ảnh hưởng đến sức sống và khả năng sinh sản hơn so với mất đoạn.

- Ở đại mạch, đột biến lặp đoạn làm tăng hoạt tính enzim alilaza, rất có ý nghĩa trong sản xuất bia.

- Lặp đoạn gen tổng hợp enzim amilaza làm tăng hiệu quả sản xuất bia.

- Làm thay đổi hình dạng mắt (lồi → dẹt) của ruồi giấm.

- Phòng tránh hậu quả của đột biến mất đoạn.

- Tăng vật chất di truyền → tạo điều kiện cho tiến hóa của hệ gen.

- Nghiên cứu ảnh hưởng của một đoạn hoặc một gen nào đó trên NST.

Đảo đoạn

- Một đoạn nào đó của NST bị đứt ra, quay ngược 180 độ và gắn đúng vào vị trí cũ.

- Làm thay đổi trật tự sắp xếp các gen.

- Không làm thay đổi hàm lượng vật chất di truyền.

- Thường không gây hiệu quả nghiêm trọng.

- Đảo đoạn ở ruồi giấm làm ảnh hưởng đến khả năng chịu nhiệt.

- Làm tăng sự sai khác giữa các cá thể, các nòi,…→ tham gia vào cơ chế cách li để hình thành loài mới.

- Góp phần tạo nguồn nguyên liệu cho tiến hóa.

Chuyển đoạn

- Một đoạn nào đó của NST bị đứt ra rồi nối vào một đoạn khác trên NST đó hoặc trên NST khác.

- Chuyển đoạn lớn thường gây chết.

- Chuyển đoạn nhỏ ít gây ảnh hưởng đến sức sống.

 - Đột biến chuyển đoạn không cân giữa NST số 22 và NST số 9 ở người tạo nên NST 22 ngắn hơn bình thường gây ung thư máu ác tính.

- Chuyển các gen quý.

- Chuyển các gen vào cùng nhóm gen liên kết để đảm bảo các tính trạng tốt di truyền cùng nhau.

- Có vai trò quan trọng trong hình thành loài mới.

Mỗi dạng đột biến này có thể bị gây ra bởi nhiều nguyên nhân khác nhau, được thể hiện trong hình dưới đây:

bài tập đột biến cấu trúc nst

Đó là toàn bộ kiến thức cần nhớ để xử lý các dạng bài tập về đột biến cấu trúc NST. Dựa vào đó hãy xử lý các bài tập sau đây nhé

Bài tập luyện tập

Sinh học sẽ nằm trong tổ hợp môn Khoa Học Tự Nhiên trong năm 2017. Tuy nhiên, điểm môn Sinh học vẫn có thể được tính riêng để phục vụ việc xét tuyển Đại Học - Cao Đẳng, vậy nên không thể lờ là đâu nhé. Nếu lượng bài tập ở trên là hơi ít, Lize còn 1 kho bài tập đề thi khổng lồ cho các em xử lý đó:

Share bài viết

Từ khoá

Khóa Toán Học lớp 11

Thầy
Nguyễn Phụ
Hoàng Lân

Học phí: 349K

Có thể em cần biết?

Tên bài giảng

Bài giảng về "Tên bài giảng" - Thầy/Cô "Tên thầy/cô dạy khóa học"

Nhận thêm bài tập và hướng dẫn giải bài tập Miễn phí từ Lize nhé!

Đăng ký thành viên Lize để nhận các bài tập và hướng dẫn giải bài tập từ thầy cô Lize nhé.

X